Jaarthema 2026-2027 Jaarthema 2026-2027
BEWEEG MEE!

 

Nee, dit is geen aanmoediging om mee te doen met het tv-programma ‘Nederland in beweging’. Dit is het nieuwe jaarthema! Het gaat dus om ‘de Protestantse Kerk in Nederland in beweging’. En als plaatselijke gemeente bewegen we graag mee.

‘Beweeg mee!’ zal ook het thema zijn van onze gemeentestartviering half september.

Meer bewegen
Toen ik kennis nam van het jaarthema, moest ik denken aan de Latijnse spreuk ‘mens sana in corpore sano’: ‘een gezonde geest in een gezond lichaam’. Ik leerde de spreuk als kind al kennen. Hij stond op een bronzen medaille die mijn opa ooit gewonnen had bij een atletiekwedstrijd. Sindsdien hebben sportieve topprestaties en medaillewinst twee geslachten overgeslagen…

‘Mens sana in corpore sano’ schreef de eerste-eeuwse Romeinse dichter Juvenalis in een van zijn satires. Maar het was ongetwijfeld serieus bedoeld. Vraag maar aan de bekende neuropsycholoog Erik Scherder, die geen gelegenheid voorbij laat gaan om ons te enthousiasmeren om meer te bewegen. Bewegen heeft positieve invloed op onze mentale gezondheid. Juvenalis deed zijn naam eer aan en bleef er jong bij. In elk geval bereikte hij een respectabele leeftijd van rond de tachtig, en dat was voor die tijd al heel wat.

Paulus
Juvenalis heeft de apostel Paulus net niet meer kunnen kennen, want Paulus stierf, vermoedelijk als martelaar, op ongeveer zestigjarige leeftijd toen Juvenalis zo ongeveer geboren werd. Als de apostel niet als martelaar gestorven was, was hij waarschijnlijk gezond oud geworden. In elk geval kan je van Paulus niet zeggen dat hij te weinig beweging kreeg, want hij liep in nagenoeg heel het Middellandse Zee-gebied het vuur uit de sandalen voor zijn Heer. Ik moet aan Paulus denken omdat hij in zijn brieven mooie vergelijkingen maakt met een lichaam en zelfs met een atletiekwedstrijd.

Lichaam
Bekend is natuurlijk dat hij over de gemeente schrijft als over een lichaam. Net als een lichaam kent ook de gemeente vele leden. Alle leden hebben een eigen functie en ze zijn allemaal belangrijk. De één is een oog, de ander een hand. Zelfs de kleine teen is essentieel om alles wat er boven staat een beetje in evenwicht te houden.

Iets minder bekend is misschien Paulus’ vergelijking met een atletiekwedstrijd. In dezelfde brief aan de gemeente van Korinte schrijft hij: ‘Ren als de atleet die wint!’

Ik heb in een preek wel eens uitgelegd dat de apostel waarschijnlijk op zulke vergelijkingen kwam omdat ze in de havenstad Korinte nogal op het lichamelijke gericht waren.

De huisarts in mijn eerste gemeente mocht graag een tegenovergestelde tekst uit de brieven aan Timoteüs citeren: ‘Oefening van het lichaam is van weinig nut.’ Het zal je niet verbazen dat deze dokter beslist geen hardloper was. Maar hij is er nog, inmiddels al over de tachtig. Overigens zijn de brieven aan Timoteüs vermoedelijk niet van Paulus zelf. Dit zou zulke tegenstrijdige passages kunnen verklaren.

Meebewegen
In het komende seizoen stellen we onszelf (wederom) de vraag: hoe willen wij gemeente zijn, voor elkaar, voor ons dorp en voor de wereld? Er wordt, onder leiding van een enthousiaste commissie, een nieuw beleidsplan voorbereid.
Door het landelijk kerkbestuur wordt zo’n plan om de vier jaar van een gemeente gevraagd. En wij bewegen natuurlijk weer graag mee.

In mijn overweging op de zondag voor mijn vakantie zei ik, dat kerk-zijn nooit stilstaat. De kerk is altijd in beweging. De stroom van de traditie gaat door. Er verdwijnen elementen en er komen nieuwe bij. En er is geen norm in het verleden, waarop we onze ecclesiologische, liturgische of theologische praktijk per se moeten stoelen, al kunnen we wel veel uit het verleden leren. Misschien ligt de norm voor ons kerk-zijn juist wel in de toekomst en bij de volgende generaties. Zijn we, in het licht van de toekomst, bereid om mee te bewegen of willen we hardnekkig vasthouden aan hoe we het altijd gewend waren? Dat is best een spannende vraag.

Bewogenheid
Het zou mooi zijn als het jaarthema ‘Beweeg mee!’ vooral pastorale en diaconale bewogenheid in en vanuit de kerk teweegbrengt. Dat we - net zoals ‘it takes two to tango’ – een beetje met elkaar meebewegen in plaats van de hakken in het zand te zetten of tegenover elkaar te gaan staan.

Daarnaast lijkt het me belangrijk om ons te blijven beseffen dat de kerk geen doel op zichzelf is. De kerk is er ten dienste van de wereld. De vraag is dus ook in hoeverre we bereid zijn mee te bewegen met de wereld, zonder te ‘seculariseren’.

De apostel Paulus bewoog mee. Hij werd voor de Joden een Jood en voor de Grieken een Griek. Dat wil zeggen dat hij een groot aanpassingsvermogen had. Alleen maar om de boodschap van de liefde van Christus helder voor het voetlicht te brengen. En om die liefde ook daadwerkelijk te tonen.

Volgens wat Lukas schrijft in Handelingen 17 beweegt Paulus mee met de filosofen en dichters van zijn tijd. Hij is op de Areopagus-rots in Athene in gesprek met zijn tijdgenoten. Het was een ontmoetingsplek om ideeën uit te wisselen. Eén zin uit zijn betoog is mijn favoriete bijbeltekst geworden: ‘In Hem leven wij, bewegen wij en zijn wij.’ Vanuit een universalistische mensvisie stelt Paulus dat alle mensen ‘in God’ leven, bewegen en zijn. Het Grieks heeft hier ‘èn Theou’. Kijk, daar word ik nou enthousiast van!

Laat in ons kerk-zijn en gemeente-zijn alles zich mogen toespitsen op bewogenheid met alle mensen, in zorg voor elkaar en onze aarde. Beweeg je mee?

Hans Meijer
 
terug