Leerhuisserie NIEUWE KIJK OP OUDE THEMA’S Leerhuisserie NIEUWE KIJK OP OUDE THEMA’S
Soms word je als voorganger na een kerkdienst of kring aangesproken: ‘Dominee c.q. Hans, je maakte een opmerking over … , zou je daar eens wat meer over willen vertellen? Of zou het een onderwerp zijn om eens tijdens een studieavond over verder te praten?’.

Zeker! Prachtig: zo’n leergierige gemeente! Nu gebruik ik (on)bewust het woord ‘leer’. In de kerk is door de eeuwen heen van alles geleerd en beweerd over God, Jezus, de hemel en al die dingen. De kerkelijke leer werd in dogma’s en belijdenisgeschriften vastgelegd en mensen werden geacht het maar te geloven. Maar in de loop van vooral de afgelopen eeuw zijn er heel wat heilige huisjes omgevallen.

Om één voorbeeld te geven: rond Goede Vrijdag in 1959, het trouwjaar van mijn ouders, schreef de Leidse hoogleraar godsdienstsociologie Pieter Smits een artikel waarin hij de klassieke verzoeningsleer bestreed. Eenvoudig gezegd houdt deze leer het volgende in: ‘Jezus is voor mijn zonden gestorven.’ Maar Smits wilde zelf verantwoordelijk gehouden worden voor zijn daden. Niemand hoefde voor hem in te staan. Ruim tien jaar later volgde in gereformeerde kring Herman Wiersinga, die in 1971 promoveerde op ‘De verzoening in de theologische discussie’. Ook hij wees de klassieke leer van verzoening door voldoening af. Later werd Wiersinga studentenpredikant in Leiden. In 1997 kwam de verzoening opnieuw ter discussie, toen mijn oud-docent Cees den Heyer zijn boek ‘Verzoening’ schreef. Nieuwere inzichten rond dit thema bestonden al veertig jaar binnen onze kerken, maar de ophef was opnieuw groot. De zaak sleepte jaren voort. Uiteindelijk leidde het ertoe dat Den Heyer de toenmalige Gereformeerde Kerken verliet en gedesillusioneerd op de hele affaire terugblikte.

Nog altijd heb ik het gevoel dat er een zekere afstand bestaat tussen wat theologen bezighoudt en hoe ‘het geloof’ op het grondvlak van de gemeenten wordt beleefd. Bij de behandeling en bespreking van de thema’s in dit leerhuis gaat het niet om het nagaan van de historische ontwikkelingen – al zullen die zijdelings wel aan de orde komen – maar om de inhoud van de theologische kwesties zelf. Wat is er gebeurd en wat is de actuele stand van zaken? En natuurlijk: hoe zie en beleef jíj het? En, als we verschillend denken over bepaalde thema’s, waar kunnen we elkaar vinden en hoe kunnen we elkaar vasthouden?

We spreken op de eerste avond met elkaar over de bijbel. Bij alle gespreksthema’s is ons bronboek toch een onmisbare richtingwijzer. Maar wat voor boek ìs het eigenlijk? Hoe laat de bijbel zich lezen? En hoe laten we oude teksten vandaag zinvol meespreken?

Op de tweede avond gaat het over politiek. We zitten dan dicht aan tegen de komende gemeenteraadsverkiezingen en dus volop in de politieke actualiteit (wanneer niet?…). Voor wie kiest de kerk partij? Kan politiek op de kansel? Hoe dan wèl?

Op de derde avond komt de verzoening ter sprake. Zie hierboven. Het loopt dan tegen Goede Vrijdag. Hoe kijken we naar het kruis en de betekenis ervan voor ons geloof en leven?

Op de vierde en laatste avond gaat het over de toekomstverwachting ná dit leven. Dat lijkt me een mooie apotheose bij deze serie ‘losse’ avonden. Er is heel wat beweerd en gefantaseerd over hemel en hel. Google maar eens (zolang het nog kan?) op de 15de eeuwse schilder Jeroen Bosch met zijn ‘Tuin der lusten’, ‘Hel’ en ‘Laatste oordeel’. Al eeuwen eerder schilderden bijbelschrijvers met woorden. Wilden zij een werkelijkheid beschrijven of is het bedoeld als verbeelding?

De data van NIEUWE KIJK OP OUDE THEMA’S:
● dinsdag 10 februari: DE BIJBEL: GEZAG OF ZEGGENSCHAP?
● donderdag 5 maart: POLITIEK: NAAST DE KERK OF OP DE KANSEL?
● dinsdag 24 maart: VERZOENING: VOLDOENING OF VERANDERING?
● donderdag 16 april: HEMEL EN HEL: WERKELIJKHEID OF VERBEELDING?

Plaats: de Oase in ’t Voorhuys.
Aanvang: 20.00 uur.
Opgave: hans.meijer@dorpskerkvoorschoten.nl

Laat even weten op welke avond(en) je wil komen.
Hans Meijer
 
terug