Pastoraat, na corona Pastoraat, na corona
DE BASIS
Allereerst (met stip op één zou ik bijna zeggen): de basis van het pastoraat is omzien naar elkaar. Als wij als gemeenteleden niet meer omzien naar elkaar, dan stort het pastoraat in. Daar kan geen beroepskracht of ambtsdrager/ster tegenop werken. Pastoraat is niet eng of ingewikkeld. Het betekent oog en oor hebben voor elkaar. De tijd nemen om even te luisteren naar de ander, zonder direct oordeel en zonder directe ‘oplossingen’ te bieden vanuit eigen ervaringen. Er (even) zijn voor wie op jouw weg komt, misschien wel tijdens boodschappen in het dorp, wachtend bij school, of sportend in de avond. Soms ook zelf besluiten even bij een ander langs te gaan van wie je weet dat hij of zij een praatje of bloemetje kan gebruiken.

GEORGANISEERDE ONTMOETINGEN
Corona was daarom ook zo’n nare tijd, omdat je niet meer spontaan mensen tegenkwam, maar ze evenmin zomaar kon bezoeken. Het leven is heel moeilijk zonder ontmoetingen. Want in de ontmoeting leer je anderen kennen. Dat maakt omzien naar elkaar ook eenvoudiger. Daarom proberen wij vanuit het pastoraat die ontmoetingen te stimuleren. ‘Georganiseerde’ ontmoetingen zou je dat kunnen noemen. Daartoe behoort bijvoorbeeld het koffiedrinken na de dienst. Het zou fijn zijn als we daar niet alleen oog hebben voor mensen die we al kennen (Héé, hoe is het met jou, lang niet gezien…), maar ook voor mensen die er maar een beetje bijstaan. Op wie niemand afstapt. Misschien omdat ze ‘nieuw’ zijn, of niet zulke makkelijke contactmakers zijn.
Elkaar leren kennen gebeurt ook op kringen en groepen. Je komt toch niet alleen voor de inhoud, maar ook voor het samen ermee bezig zijn. Heb je een hekel aan altijd alleen eten? Denk dan eens aan de lunchgesprekken en het eetcafé. Je schuift er makkelijk aan en omdat je samen eet, is het niet lastig om in gesprek te komen, ook al ken je er niemand. Omzien op zulke plekken, met elkaar in gesprek raken, is óók pastoraat.
Soms zijn er georganiseerde éénmalige acties: een kommetje soep brengen en een praatje aan de deur of binnen. De bloemen van de zondag naar iemand brengen. Aan het eind van het jaar de dagboekjes rondbrengen. Je hoeft je niet voor meerdere keren aan iets te verplichten, maar kunt er dan voor kiezen als je tijd hebt. Ook pastoraat.

CONTACTPERSONEN
Daarnaast is er ook georganiseerd en gestructureerd pastoraat. Daar hoort een naam, functie of ambt bij. Is dit pastoraat belangrijker? Nee! Het gaat immers altijd primair om omzien naar elkaar, op de wijze waarop Jezus naar mensen omzag. Ze zien staan en willen horen. Structuur aanbrengen kan behulpzaam zijn, om te voorkomen dat mensen buiten de boot vallen en om te zorgen dat mensen weten bij wie ze terecht kunnen als ze behoefte hebben aan een gesprek. Zo hebben wij in onze gemeente een groep die 80-plussers bezoekt rond hun verjaardagen en gemeenteleden bij jubilea. Onderling worden de adressen verdeeld. De bedoeling is dat je langsgaat met een bloemetje en gewoon (namens de kerk, maar in eigen persoon) aanwezig bent, het contact gaande houdt. Heel laagdrempelig, wel pastoraat…
Het blijkt echter steeds moeilijker om hiervoor mensen te vinden. Jammer, want hoe ouder mensen worden, hoe meer contacten wegvallen en hoe meer zij aan huis gebonden raken. Zou je wel af en toe met een bloemetje bij iemand op bezoek willen maar weet je niet bij wie? Dan is dit misschien wel wat voor jou! Binnenkort gaan ook de 80plus verjaardags-bijeenkomsten weer van start. Een laagdrempelige (en feestelijke!) vorm van elkaar ontmoeten en in gesprek komen. Wil daaraan je meehelpen? Graag!

OUDERLINGEN EN PASTORALE MEDEWERKERS
Bij structuur horen ook ouderlingen en pastorale medewerkers/sters als het om pastoraat gaat. In Adegeest is Marijke de Boks actief. Zij bezoekt heel regelmatig bewoners van het huis en van de appartementen en aanleunwoningen. In Vlietwijk/Topaz gebeurt dat door Peter de Geus. Maar het voormalige Foreschate, nu vanwege verbouwing ingetrokken in Groenhoven aan de Witte Rozenstraat 21 in Leiden - voor in ieder geval de komende twee jaar- heeft geen pastorale medewerker/ster meer. Misschien zijn er mensen die het leuk vinden om hier op bezoek te gaan in overleg met ds. Bert Boter? Je kunt van veel betekenis voor de bewoners zijn door middel van korte bezoekjes (soms iets langer), een gesprek, een paar oude liedjes zingen, een stukje lezen, samen bidden al naar gelang de bewoonster fijn vindt. Voor de bewoners word je zo tot een vertrouwd gezicht, je krijgt veel terug voor je inzet. Overigens vinden mannelijke bewoners het heel leuk als er eens een man op bezoek komt!
De (tot nog toe drie) wijken hebben elk een ouderlinge. In wijk I (Noorden, ds. Willem de Boer)) is dat Ineke van Kempen, in wijk II (Oosten, ds. Bert Boter) is dat Marlies Rietveld en in wijk III (Westen ds. Anki Peper) is dat Dia Kruizinga. We hebben sinds ruim een half jaar een speciale ouderling voor ‘jonge’ gezinnen: Jetse Siebenga. Een doelgroep-ouderling zou je hem kunnen noemen. Voorheen hadden alle wijken ook pastorale medewerkers/sters. Maar het wordt steeds moeilijker hier iemand voor te vinden. In wijk II en III zijn hiervoor vacatures. In wijk I zijn dat Doris Hoiting en Anke Swager. Het wordt voor ons steeds moeilijker die vacatures op te vullen. Dat betekent dat gestructureerd en georganiseerd pastoraat door steeds minder mensen gedaan moet worden en dat terwijl de leeftijd van onze gemeenteleden hoger en hoger wordt. Wij zoeken daarom nu ook naar nieuwe vormen en ‘functies’. Zoals mensen die met enige regelmaat één en dezelfde persoon willen bezoeken. Misschien omdat hij of zij aan huis gebonden is en weinig contacten heeft. Of omdat mensen in het verpleeghuis wonen en graag wat gezellig bezoek willen ontvangen omdat de zorg niet genoeg tijd heeft voor persoonlijk gesprek. Lijkt je het wat om iemand zo eens per maand (of iets vaker als je dat zelf wilt) te bezoeken? Mail ons dan, we geven graag meer informatie. We kijken altijd of het van twee kanten klikt!

DOMINEES
Misschien denk je nu: waar blijft de dominee, die is er toch voor het pastoraat? Wel de dominees (nu nog drie, na september twee) zijn er óók voor pastoraat, naast heel veel andere taken. En nee, de dominee gaat niet bij iedereen op bezoek. Omdat we er een weektaak aan zouden hebben en dus voor niets anders meer tijd. Omdat veel mensen zeggen: met mij is alles prima, u hoeft niet speciaal op bezoek te komen. Omdat als er pastoraal niets ernstigs of ingewikkelds aan de hand is, een bezoek van een medegemeentelid, of van een contactpersoon ook van pastorale waarde is.
Wat doen de ouderlingen? Zij bezoeken in overleg met de predikant mensen of op eigen initiatief. Bovendien organiseren zij pastorale activiteiten, zoals bijvoorbeeld de ‘soeprondes’.
Wat doet dan de dominee? Gaat het om ingewikkelder of ernstiger pastorale situaties, dan komt de dominee. Tenminste als je dat wilt. En: als je hebt laten weten dat er iets aan de hand is en dat je bezoek op prijs zou stellen. Niet ieder mens is immers hetzelfde, de een wil wel bezoek en de ander liever (nog) niet. Hoe weet de dominee dan waar hij of zij nodig en welkom is? Een heel goede vraag.
Tientallen jaren geleden kregen dominees bijvoorbeeld bij een ziekenhuisopname een briefje van het ziekenhuis waarin stond welke gemeenteleden waren opgenomen. Maar dat is al lang niet meer zo, vanwege de privacybescherming. Dus als je niets laat weten, weten wij ook niets… Denk niet: zoveel mensen weten ervan, dus de dominee zal het ook wel gehoord hebben. Vaak is de ‘dorpstamtam’ niet zo luid en duidelijk! Zou je het fijn vinden om de dominee te spreken, omdat het niet goed met je gaat, omdat je iets verdrietigs hebt meegemaakt, omdat je ergens fors tegen aanloopt, omdat in de knoop zit met geloven, omdat je je uitvaart zou willen bespreken enz. bel of mail dan de predikant(e) (bij voorkeur degene die voor jouw wijk verantwoordelijk is). Vind je bellen eng en te direct, ben je niet goed in mailen? Vraag dan of iemand die je kent en vertrouwt dat namens jou te doen. Denk niet dat we het te druk hebben, als het voor jou om iets belangrijks gaat, zoeken we tijd, ook als het druk is, al is dat misschien niet direct de volgende dag.
Laten weten als er iets is, is belangrijk. Ook bij de dokter moet je immers aan de bel trekken. Hoe weet hij of zij anders dat je ziek bent. Gelukkig hebben dominees nog geen verplichting ingesteld dat je een afspraak moet maken om op het spreekuur te komen en dat je alleen bij uitzondering thuis bezocht wordt. Gelukkig hebben wij ook meer tijd dan tien minuten of 2x tien minuten.

BUITEN VOORSCHOTEN
Nog één opmerking: verhuist u naar een verzorgingshuis of verpleeghuis buiten Voorschoten, dan wordt u door ons kerkelijk landelijke registratiesysteem LRP (gekoppeld aan de burgerlijke administratie) automatisch ingeschreven bij de kerk van uw nieuwe woonplaats. Wilt u bij Voorschoten blijven horen, bij uw vertrouwde kerkelijke gemeente? Dan moet u dit zelf doorgeven aan ons kerkelijk bureau in Voorschoten. Zij zorgen er dan voor dat die kerkelijke verhuizing naar elders ongedaan wordt gemaakt. Het is wel belangrijk dat u, of bijvoorbeeld uw kinderen, ons op de hoogte houden als er iets aan de hand is (ziekte enz.). Want woont u buiten de dorpsgrenzen, dan werkt die tamtam nog veel slechter of helemaal niet…. Bedenk ook dat bijvoorbeeld contactpersonen u minder makkelijk bezoeken vanwege de afstand en bijvoorbeeld de soepbrengers helemaal niet.
Het is een heel verhaal geworden, maar we wilden u graag ‘bijpraten’.

VACATURES
Samengevat: wij hebben vacatures voor contactpersonen (80plus bezoek), voor pastorale medewerkers in de wijk, voor een pastorale medewerker in Foreschate/ nu Groenhoven, en voor mensen die één vaste persoon willen bezoeken.
U begrijpt dat de komende maanden er een update volgt in verband met het emeritaat van ds. Willem de Boer september as. Blijf ondertussen vooral naar elkaar omzien – dat houdt onze gemeenschap levend en bewogen!
 
terug